على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
2593
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
فوته ( fute ) ا . پ . لنگ و ازار نادوخته . و لنگى كه در حمام جهة ستر عورت بر كمر بندند . فوتى ( favti ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - مرگ . و اموال شخصى كه بدون وارث شرعى مرده باشد و دولت آنها را ضبط نمايد . فوتى نامه ( favti - n me ) ا . پ . فهرست مقتولين . فوج ( favj ) ا . ع . گروه . ج : فووج . و افواج . ج ج : افاوج و افاويج . فوج ( favj ) م . ع . فاج المسك فوجا ( از باب نصر ) : دميد بوى مشك . و فاج النهار : سرد گرديد روز . فوج ( favj ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - گروه و فرقهء وسيع و جمعيت بسيار . و جوخ . و لشكر و رساله و سپاه . و گروهى از لشكر پياده از هشتصد تا هزار و هزار و دويست كه دخ نيز گويند . فوجدار ( favj - d r ) ا . پ . صاحب منصبى از سپاهيان كه يك يا چندين فوج بوى سپرده باشند . و رئيس محاكمات كه استنطاق مطالب مقصر را مىكند . فوجدارى ( favj - d ri ) ا . پ . خدمت و حكومت فوج . فوج فوج ( favj - favj ) م ف . پ . گروه گروه و دخ دخ . فوجى ( favji ) ص . پ . منسوب بفوج . فوح ( favh ) م . ع . فاح المسك فوحا و فيحا و فووحا و فوحانا و فيحانا ( از باب نصر و ضرب ) : دميد بوى مشك . و كذا : فاح الطيب ، و لا يقال فى الكريهة ، او عام . و فاحت القدر : جوشيد آن ديگ . و فاحت الشجة : خون برآورد آن زخم . و فاحت الغارة : فراخ شد تاراج . و فاحت الريح . مر . فوخ . فوح ( favh ) ا . ع . خوشبوئى و عطر . ج : افواح . و بوى خوش . و چيز خوشبو و معطر . ج : فوحات . فوحات ( favh t ) ع . ج . فوح ( favh ) . فوحان ( favah n ) م . ع . فاح فوحا و فوحانا . مر . فوح ( favh ) . فوخ ( favx ) م . ع . فاخت الريح فوخا و فوخانا ( از باب نصر ) : دميد باد . و فاخ الرجل عند البول : برآمد از آن مرد باد هنگام شاش كردن خواه با صدا و يا بىصدا . و كذا : فاخت الدابة ، و قيل : فاخت الريخ ( بالمعجمة ) اذا كان لها صوت ، و بالمهملة : بلا صوت . و قولهم : كل بائلة تفوخ : هر زن بولكنندهاى باد با صدا از وى خارج مىگردد . فوخان ( favax n ) م . ع . فاخ فوخا و فوخانا . مر . فوخ ( favx ) . فود ( favd ) ا . ع . بزرگتر و معظمتر موى سر متصل به گوش . و كرانهء سر . و ناحيه . و تنگبار و عدل . و جوال . و گروه . ج : افواد . فود ( favd ) م . ع . فاد الشيئ فودا ( از باب نصر ) : آميخت آن چيز را . و فاد فلان : بمرد فلان . و فاد المال : رفت آن مال و يا پائيد و ثابت ماند . فود ( fud ) ا . پ . پود مقابل تار يعنى ريسمانى كه جولاهگان در پهناى كار بافند . فودان ( favd ne ) ا . ع . بصيغهء تثنيه : دو كرانهء سر . يق : بدا الشيب بفوديه : ظاهر شد پيرى در دو كرانهء سر او . و قعد بين الفودين : بر نشست در ميان دو عدل از بار . و له فودان : مر او راست دو بزرگتر و معظمتر موى سر متصل به گوش . فودج ( favdaj ) ا . ع . هوده ( لغة فى هودج ) . و مركب عروس . و بن ران ماده شتر . و ماده شترى كه بن ران وى فراخ باشد . فوده ( fude ) ا . پ . خمير خشكى كه از آن آبكامه سازند . فوذنج ( fuzanej ) ا . ع . مأخوذ از پودنهء فارسى و بمعنى آن . فور ( favr ) ا . ع . جوشش . و شتابى . و روش و وجه . و رجع من فوره : بشتاب برگشت پيش از آنكه آرام گيرد . و على الفور و يا فى الفور : وقت حاضر بدون درنگ . يق : الشعفة على الفور . فور ( favr ) م . ع . فار الماء فورا و فوورا و فورانا ( از باب نصر ) : جوشيد آب از چشمه و جز آن و روان گرديد . و فارت القدر : جوشيد ديگ . و فرته انا : به جوش آوردم من آن را ( لازم و متعدى ) . و فار الميزان فورا : ساختم براى آن ترازو فيارين را . مر . فوران . فور ( fur ) ع . ج . فائر . فور ( fur ) ا . پ . رنگ سرخ كمرنگ . و نام راى كنوج از رايان هند كه سكندر مقدونيائى وى را كشت . فؤر ( fo'ar ) ع . ج . فار ( fa'r ) . فورا ( favran ) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - بشتاب و بدون درنگ و بدون تامل و در همان وقت و در حال و بلافاصله و به زودى و شتابان . فوران ( fur n ) ا . پ . نام شهر كنوج در هندوستان . فوران ( favar n ) م . ع . فار العرق فورانا ( از باب نصر ) : جوشيد آن رگ و برجست . و فار المسك فوارا و فورانا : دميد بوى آن مشك . و فار فائره : جوشيد كينه و خشم او . و فار فورا و فوورا و فورانا . مر . فور ( favr ) . فوران ( favar n ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - جوشش . فورانيان ( fur niy n ) ا . پ . مردمان شهر فوران .